Wednesday, January 9, 2019

శ్రీ శివ మహా పురాణం- శ్లోకముల సంఖ్య

మనం ఇంతకు ముందు పురాణములు 18 అని చెప్పుకున్నాం కదా! వానిలో నాలుగవది అయిన శ్రీ శివ మహాపురాణంను ముందుగా స్వయంగా మహాదేవుడే చెప్పాడు. ఆయన చెప్పినప్పుడు ఆ పురాణము 12 సంహితలుగా చెప్పబడినది. అవి, వానిలోని శ్లోకముల సంఖ్య చుద్దాం!
  1. విద్వేశ్వర సంహిత – 10,000
  2. రుద్ర సంహిత – 8,000
  3. వినాయక సంహిత – 8,000
  4. ఉమా సంహిత – 8,000
  5. మాతృ సంహిత -8,000
  6. ఏకాదశ రుద్ర సంహిత – 13,000
  7. కైలాస సంహిత – 6,000
  8. శతరుద్ర సంహిత - 3,000
  9. కోటి రుద్ర సంహిత – 9,000
  10. సహస్త్ర కోటి రుద్ర సంహిత – 12,000
  11. వాయవీయ సంహిత – 4,000
  12. ధర్మ సంహిత – 12,000


అనగా మొత్తం 1,00,000 ఒక లక్ష శ్లోకములు ఉండేవి. తరువాతి కాలంలో పురాణములు రచించునప్పుడు వేదవ్యాసుడు శివపురాణమును 7 సంహితలుగా 24,000 శ్లోకములతో రచించాడని చెప్తారు. 
అవి 
  1. విద్వేశ్వర సంహిత
  2. రుద్ర సంహిత
  3. శతరుద్ర సంహిత
  4. కోటి రుద్ర సంహిత
  5. ఉమా సంహిత
  6. కైలాస సంహిత
  7. వాయవీయ సంహిత

Monday, January 7, 2019

సప్త గంగలు

మన పురాణములలో చెప్పిన అనేక విషయములలో పరమ పుణ్యమయములని నదులను చెప్తారు. అయితే మనకు ఉన్న అనేక నదులలో తలమానిక మైనది గంగా నది. అయితే ఆ గంగ కు సమాన మయినవి అని చెప్ప బడే ఏడు నదులు ఉన్నయి. వానిని సప్త గంగలు అని చెప్తారు. అవి
  1. గంగ
  2. గోదావరి
  3. కావేరి
  4. తామ్రపర్ణి
  5. సింధు
  6. సరయు
  7. నర్మద

Saturday, January 5, 2019

శివ లీలలు

ఈ అనంత విశ్వంలో భగవంతుని అనేక రూపములలో మనం ఆరాధిస్తూ ఉంటాము. దేవాధిదేవుడయిన మహాదేవుని  మనం అరూప రూపిగా పూజించటాఅనికి మన పెద్దలు ఎన్నో రూపములు ప్రతిపాదించారు. వానిలో శివుని లీలలుగా 23 రూపములను వర్ణించారు. ఆ 23 శివ లీలలు
  1. సోమస్కంద మూర్తి
  2. కల్యణ సుందర మూర్తి
  3. నటరాజ మూర్తి
  4. వీరభద్ర మూర్తి
  5. శరభ సాళువ మూర్తి
  6. బిక్షాటన మూర్తి
  7. కామారి
  8. ఏకపాదుడు
  9. సుఖావహ మూర్తి
  10. దక్షిణా మూర్తి
  11. విషాపహరణ మూర్తి
  12. కంకాళ మూర్తి
  13. అజారి మూర్తి
  14. హరిహర మూర్తి
  15. త్రిపురాసుర సంహార మూర్తి
  16. లింగోధ్భవ మూర్తి
  17. గణేశానుగ్రహ మూర్తి
  18. చండేశానుగ్రహ మూర్తి
  19. చక్రప్రధాన మూర్తి
  20. కిరాత మూర్తి
  21. అర్ధ నారీశ్వర మూర్తి
  22. వృషభారూఢ మూర్తి
  23. కాలారి

Thursday, January 3, 2019

ప్రదక్షిణ

మనం ఏ దేవాలయమునకు వెళ్ళినా భగవంతుని దర్శనముతో బాటు తప్పని సరిగా చెసేది ప్రదక్షిణ. మరి ఇంతకీ ప్రదక్షిణ అర్ధం ఏమిటి?
ప్ర – తిరుగుట
 దక్షిణ – కుడి వైపుగా
అంటే భగవంతుడు మనకు కుడి వైపున ఉండేలా తిరుగుట అని ఒక అర్ధం.
మరొక భావం ఎలా చెప్పవచ్చో ఇప్పుడు చుద్దాం
ప్ర – పాపమును శక్తి వంతముగా పోగొట్టునది
ద- కోరిన కోర్కెలు తీర్చునది
క్షి- సకల కర్మలను నశింపజేయునది
ణ – ముక్తిని ప్రసాదించునది


Tuesday, January 1, 2019

మానవుడు - ధర్మములు

మన దేశములో మానవులకు అన్నింటికంటే ముఖ్యమయిన భాద్యత ధర్మాన్ని పాటించుట అని చెప్తారు. అయితే ఆ ధర్మములు అనేక రకములు ఉన్నయి. అవి సహజంగా కొన్ని సార్లు సమయమును బట్టి మారుతూ ఉన్నప్పటికీ శాస్త్రం మానవునికి ప్రతిపాదించిన ధర్మములు ముఖ్యంగా 11.
  1. సనాతన ధర్మము
  2. సామాన్య ధర్మము
  3. విశేష ధర్మము
  4. వర్ణాశ్రమ ధర్మము
  5. స్వ ధర్మము
  6. యుగ ధర్మము
  7. మానవ ధర్మము
  8. పురుష ధర్మము
  9. స్త్రీ ధర్మము
  10. రాజ ధర్మము
  11. ప్రమిథి లేదా ప్రాపంచిక ధర్మము
 

ఈ క్రొత్త సంవత్సరం మనందరిలో మరింత మంచితనం నింపాలి, మనం కన్న కలలు నిజం చేసుకునే మార్గం చూపాలి, కొందరికి అయిన మనం కొంత సహాయం చేయగలగాలి, మన జీవితాలలో మరింత మధుర జ్ఞాపకాలు మిగలాలి, మనతో పాటు మన మిత్రులు, శ్రేయోభిలాషులు, బంధువులు, పరిచయస్తులు, పరిచయంలేనివారు అందరూ సకల సంతోషాలతో ఉండాలి. అందరికీ ఈ ఆంగ్ల సంవత్సరాది మంచి ప్రారంభంకావాలి.   


మన పాత మిత్రుడు 2018 మనకు మిగిల్చిన జ్ఞాపకాలు, అనుభవాలు ఒక్కసారి తలచుకుందాం. ఏమైనా తప్పులు జరిగి ఉంటే సరిదిద్దుకునే ప్రయత్నం చేద్దాం. 2018కు వీడ్కోలు పలుకుదాం. అందరం సంతోషంగా నూతన సంవత్సరం - 2019కి స్వాగతం పలుకుదాం. 

మీ 
దీపిక 

Sunday, December 30, 2018

ఏకవింశతి ఉపచారములు

దేవాధిదేవుని పుజించే సమయంలో మనం ముఖ్యంగా చేసేవి 21 ఉపచారములు. వానిని ఏకవింశతి ఉపచారములు అంటాము. అవి
  1. ధ్యానం
  2. ఆవాహనం
  3. ఆసనం
  4. పాధ్యం
  5. అర్ఘ్యం
  6. ఆచమనీయం
  7. అభిషేకం
  8. వస్త్రం
  9. భస్మం
  10. గంధం
  11. అక్షతలు
  12. పుష్పములు
  13. బిల్వ పత్రములు
  14. ధూపము
  15. దీపము
  16. నైవేద్యము
  17. తాంబూలము
  18. మహానీరాజనము
  19. మంత్ర పుష్పము
  20. నమస్కారము
  21. ప్రార్ధన

Thursday, December 27, 2018

సనాతన ధర్మంలో దేవాలయముల పాత్ర

మన సనాతన ధర్మంలో దేవాలయముల పాత్ర అత్యంత ప్రముఖమైనది. పూర్వకాలంలో దేవాలయములు కేవలం భగవంతుని పూజా స్థలములుగానేకాక అనేక సామాజిక కార్యకలాపాలకు కూడా నెలవులుగా ఉండేవి. ఆ రోజులలో దేవాలయాలు ఏవిధంగా ఉపయోగ పడేవో చుద్దాం!
  1.  వేద విధ్యాలయాలు  :  ఆ రోజులలో ప్రతి దేవాలయంలో అనేక విధ్యార్ధులు నిత్యం వేదాధ్యయనం చేస్తూ ఉండేవారు. వారికి దేవాలయమును మించి మరొక స్థానం అవసరం ఏముంది?
  2.     విధ్యావేత్తల సమావేశములు   :  ఆ రోజులలో శాస్త్ర చర్చలకు, అవధానములకు, పండితుల మద్య వాదములకు దేవాలయములు వేదికలుగా మారేవి
  3.    కళలు  : లలిత కళలకు దేవాలయములు పట్టుకొమ్మలు. నాట్యములు, గానములు, వాద్యములుకు సంబందించిన ప్రతిఒక్కరు దేవాలయములలో తమ ప్రదర్శనలు ఇస్తూండేవారు
  4.    శిలాశాసనములు  : పూర్వ కాలంలో రాజులు తాము చేసిన గొప్ప పనులను, ఆయా దేవాలయములకు చేసిన సేవలను తరువాతి తరముల వారికి అందించే ప్రయత్నంలో భాగంగా దేవాలయములలో శిలాశాసనములు లేదా రాగిపత్రములు వేయించేవారు. కనుక దేవాలయములు మన చరిత్రకు సాక్షులు
  5.   స్థూపములు, శిల్పములు, చిత్రలేఖనం : పైన చెప్పిన శిలాశాసనముల వలెనే ఈ స్థూపములు, శిల్పములు, చిత్రలేఖనం కూడా చరిత్రకు సాక్షములు.. అయితే వీని ప్రముఖ్యం ఆ రాజుల సమయంలో కళల స్వరూపమును మనకు తెలియజేస్తాయి
  6.    గోదాములు : అప్పట్లో దేవాలయముల ఆవరణ చాలా పెద్దగా ఉండుట వల్ల రైతులు ఆ ఆవరణను కొంతమేర ధాన్యమును నిల్వచేసుకునే గోదాములుగా వాడుకునేవారు
  7.   చికిత్సా కేంద్రాలు  : ఆ రోజులలో మనకు ఇప్పుడు ఉన్నట్లుగా వైధ్యశాలలు ఉండేవి కావు. ఆచార్యుల వారి ఇంటిలో లేదంటే దేవాలయంలోనే అన్ని వైద్య సేవలు అందేవి.
  8.    గ్రామ సమావేశములు : ఆయా గ్రామములకు సంబందించిన ముఖ్య విషయముల చర్చలు దేవాలయములు వేదికగా జరిగేవి.
  9. ఎన్నికల కేంద్రములు : ఆయా గ్రామములలో జరిగే ఏ విధమైన ఎన్నికలయినా దేవాలయ ప్రాంగణాములలో జరిగేవి.
  10.  అర్ధిక కార్యకలాపములు  : ఊరికి సంబందించి చేసే ప్రతి కార్యక్రమానికి సంబందించిన ఆర్ధిక పరమైన చర్చలకు, భవిష్య ప్రణాళిక లకు దేవాలయములు కేంద్రములయ్యేవి

ఇన్ని ముఖ్యమయిన పనులు అన్నీ దేవాలయములలోనే జరుగుటకు, అలా జరగాలని నిర్ణయించుటకు ముఖ్యమయిన కారణం పైన చెప్పిన పనులన్నీ ధర్మబద్ధంగా జరగాలనే.